Legionellose, ook wel de veteranenziekte genoemd, werd in 1976 in Philadelphia ontdekt. Na een reünie kregen 200 veteranen longontsteking, waarvan 29 personen zijn overleden door legionella.

Legionella: ziekte, soorten, wetgeving, preventie

Historie

In Nederland zijn er twee grote legionella-uitbraken geweest. De eerste was in 1999. Toen werden op de Westfriese Flora 200 mensen ziek en overleden 32 mensen. Hier bleek de legionellabesmetting door bubbelbaden te komen. De tweede uitbraak was in 2006. Bij een legionella-uitbraak in het Post CS-gebouw in Amsterdam zijn twee mensen overleden. Daarnaast liepen vier mensen zwaar lichamelijk letsel op.

Legionellabesmetting uit zich middels een longontsteking (pneumonie). In 2017 werd bij 561 Nederlanders legionellapneumonie, ofwel legionellose, geconstateerd. Omdat niet bij alle longontstekingen op legionella wordt onderzocht, is het werkelijke aantal legionellabesmettingen niet bekend. Schattingen lopen echter uiteen van 1.400 tot 4.000 – 7.000 legionella-patiënten per jaar.

Legionellabesmetting, ziekte en behandeling

De legionellabacterie groeit in watersystemen. Door verneveling komen er kleine waterdruppeltjes, met legionellabacteriën, in de lucht. Zo gebeurt dit bijvoorbeeld bij douches, whirlpools, maar ook bedrijfsprocessen. Na het inademen van de legionella-bacteriën kunnen mensen ziek worden. Meestal verschillen de ziekteverschijnselen door legionella verschillen van een fikse verkoudheid (legionellagriep) tot een flinke longontsteking (legionellose).

Legionellose wordt echter niet van mens op mens overgebracht. Ook van het drinken van met legionella besmet water krijgt men geen legionellose. Wanneer er snel antibiotica wordt toegediend is legionellose goed te behandelen. De genezing duurt enkele weken, maar als een legionella-infectie niet goed of niet op tijd wordt behandeld, kunnen patiënten overlijden.

De legionellabacterie

Legionella is een bacterie die zowel in aarde als water kan voorkomen. De bacterie gebruikt amoebe (protozoa) als gastheer om zich in bescherming te kunnen vermenigvuldigen. Echter binnen het menselijk lichaam worden alveolaire macrofagen als gastheer gebruikt. Er zijn verschillende soorten legionella, maar alleen deze soorten zijn gevaarlijk voor de volksgezondheid:

Petrischaaltje met legionellabacteriën

  • L. anisa;
  • L. birminghamensis;
  • L. bozemanii;
  • L. cincinnatiensis;
  • L. dumoffii;
  • Legionellaerythra;
  • L. feeleii;
  • L. gormanii;
  • L. hackeliae;
  • L. jordanis;
  • L. lansingensis;
  • L. longbeachae;
  • L. maceachernii;
  • L. micdadei;
  • L. oakridgensis;
  • L. parisiensis;
  • L. pneumophila;
  • L. sainthelensi;
  • L. tusconensis;
  • L. wadsworthii;
  • L. waltersii.

Niet alle legionellasoorten zijn even gevaarlijk. Legionella pneumophila serotype 1 veroorzaakt 70% van de ziektegevallen. Daarnaast veroorzaakt Legionella pneumophila serotype 2-14 zo’n 20-30% van de ziektegevallen. Legionella species/legionella non-pneumophila, een verzamelnaam van alle legionellasoorten anders dan legionella pneumophila, veroorzaakt 2-11% van de ziektegevallen.

Vermenigvuldiging van legionella

De legionellabacterie kan zich gemakkelijk vermenigvuldigen in waterinstallaties met een watertemperatuur tussen 25° C en 50° C. Een legionellabacterie probeert zich in de biofilm (slijmlaag) te vestigen. Deze biofilm zit aan binnenkant van leidingen of in het bezinksel op de bodem van leidingen en reservoirs. Afhankelijk van de doorstroming van water, het leidingmateriaal en de waterkwaliteit kan de biofilm zich sneller ontwikkelen.

Legionellawet- en regelgeving

Volgens het Bouwbesluit, het Drinkwaterbesluit en de aansluitvoorwaarden van de waterleidingbedrijven moeten drinkwaterinstallaties voldoen aan NEN 1006. Deze norm schrijft het ontwerp en het beheer van drinkwaterinstallaties voor. Hiermee wordt mede voorkomen dat legionellabacteriën kunnen groeien.

Het Drinkwaterbesluit hoofdstuk 4 en de Ministeriële regeling legionellapreventie gaan specifiek in op legionellapreventie. Hierin staat beschreven dat eigenaren van prioritaire instellingen verplicht zijn een legionellarisicoanalyse uit te voeren. Toch moeten ook overige bedrijven, volgens het Drinkwaterbesluit artikel 19 (Zorgplicht), zorgen voor een deugdelijke installatie. Proceswaterinstallaties, waaronder ook koeltorens, vallen onder de Arbowet. Legionellapreventie staat beschreven in AI-blad 32. Daarnaast worden koeltorens door de gemeente geregistreerd.

Legionellapreventie

Legionellapreventie is erop gericht om groei van legionellabacteriën tegen te gaan. Hiervoor hanteert Hydroscope een uniek vier stappenplan. Dit concept heeft zich inmiddels bewezen. Zo wordt er tijdens het eerste bezoek bij 23% van onze klanten een normoverschrijding geconstateerd. Na een goede opvolging van de wetgeving geeft Hydroscope een legionellaveiligheidsverklaring af. Hierdoor wordt bij deze installaties slechts in 8% van de gevallen een normoverschrijding geconstateerd.

Wij maken gebruik van cookies. Meer informatie

De cookie-instellingen op de website zijn ingesteld om de beste ervaring te bieden. Wij gebruiken alleen functionele cookies en cookies om onze websitestatistieken (Google Analytics) bij te houden. Wij gebruiken geen tracking cookies.

Sluiten