Als tandheelkundige bent u ongetwijfeld op de hoogte van Infectiepreventie. Zo is waarschijnlijk bekend dat u dagelijks de waterleidingen moet doorspoelen, maar bent u ook bekend met de Drinkwaterwet en legionellagevaar?

Bacteriegroei in water

watermonster bacteriegroei bij tandartsStilstaand water leidt tot vorming van biofilm aan de binnenkant van uw leidingen en kan tot uitgroei van bacteriën leiden, zoals E-coli, Enterococcen, Streptococcen, Pseudonomas en Legionella. Tijdens bedrijfstijden is er voldoende watergebruik, maar in het weekend of vakantieperiode staat het water langdurig stil. De meeste pathogene bacteriën voelen zich het prettigst bij lichaamstemperatuur. Water tussen 20°C en 50°C vormt een extra risico op bacteriegroei. Daarnaast is de vorming van biofilm afhankelijk van het leidingmateriaal. Kunststof is op termijn gevoeliger voor biofilmvorming dan koper. De gebruikte materialen verschillen per tandartsstoel.

Infectiepreventie bij tandartsen

Begin 2016 heeft KNMT de richtlijn infectiepreventie geactualiseerd. Hoofdstuk 10 beschrijft de waterkwaliteit uit de behandelunits. In de richtlijnen wordt tevens verwezen naar de Arbowetgeving en de Drinkwaterwet.

Aanleg waterinstallaties

Hoofdstuk 10.1 van de WIP-richtlijnen beschrijft de eisen waaraan een drinkwaterinstallatie moet voldoen. Hierbij wordt verwezen naar NEN 1006. Deze norm beschrijft hoe drinkwaterinstallatie aangelegd en beheerd moeten worden. Het watervoorzieningsysteem van de behandelunit moet voldoen aan de ontwerpnorm NEN-EN ISO 7494. Indien een behandelunit is aangesloten op het drinkwaternet moet een terugstroombeveiliging type BA worden geplaatst. Bij het aanleggen van een waterleidingnet is het verstandig u goed te laten informeren. U kunt ervoor kiezen om per unit een beveiliging te plaatsen of dit centraal voor meerdere units te doen. Dit scheelt kosten, maar heeft wel als gevolg dat u al het water achter de BA-beveiliging niet voor consumptie mag gebruiken. Wij komen ook regelmatig ontharders tegen. Hiervoor geldt dat onthard water, dat voor consumptiedoeleinden wordt aangewend, jaarlijks moet worden bemonsterd. Indien het onthard water alleen voor de behandelunits en autoclaaf wordt gebruikt is dit niet noodzakelijk en bespaart u kosten.

Beheersmaatregelen

Naast het juist aanleggen van de drinkwaterinstallatie beveelt de WIP-richtlijn ook beheersmaatregelen aan. Zo moet elke dag voorafgaand aan de eerste behandeling de behandelunit voldoende worden gespoeld. Na langdurige stilstand en bij bacteriologische ontwikkeling moet de unit worden gedesinfecteerd. De leverancier moet u conform NEN-EN ISO 7494 van voorschriften voorzien. Het is verstandig een eenvoudig beheersplan op te stellen waarin:

  • de protocollen voor spoelen en desinfectie staan beschreven;
  • een logboek is opgenomen waarin u de spoel- en desinfectiehandeling kan vastleggen;
  • en u alle monsteruitslagen in kan opslaan.

Bemonstering

Watermonster legionellaDe ontwikkeling van ongewenste bacteriën in drinkwater moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Om de bacteriologische ontwikkeling te volgen is het verstandig om halfjaarlijks te bemonsteren. Het koloniegetal bij 22°C is een relatief goedkope parameter voor het monitoren van bacteriologische ontwikkeling. Wanneer er minder dan 100 bacteriekolonies (kve) per ml water worden aangetroffen, kan ervan uit worden gegaan dat er geen schadelijke hoeveelheden Legionella, E-col, Enterococcen of Pseudomonas in het water aanwezig zijn. Mochten er meer dan 10.000 kve/ml worden aangetroffen is het aan te raden om op Legionella te bemonsteren.

De wijze van monsterneming, het transport en de analyse kunnen van invloed zijn op de analyse-uitslag. Het valt daarom aan te bevelen om het nemen van een monster, het gekoeld transport en de analyse over te laten aan een professional.